Projekt edukacyjny to proces twórczy, wymagający zaufania do młodych ludzi i odwagi nauczyciela, by oddać część kontroli. Dobry projekt edukacyjny nie musi być skomplikowany, ale warto sięgnąć po kilka sprawdzonych narzędzi, które uporządkują pracę, pomogą uczniom lepiej zrozumieć problemy, a Tobie – zarządzać procesem. Poniżej kilka propozycji z naszego „Przybornika Projektu Edukacyjnego”.
Narzędzia, które pomogą w przeprowadzeniu dobrego projektu edukacyjnego
Mapa empatii
Pomaga zrozumieć potrzeby i perspektywę odbiorcy (np. osoby, której problem chcemy rozwiązać).
Jak z niej korzystać?
To kartka podzielona na sekcje:
- Co dana osoba widzi?
- Co słyszy?
- Co myśli i czuje?
- Co mówi i robi?
Dodatkowo można dodać pola: co ją frustruje? o czym marzy?
Zastosowanie: podczas etapu „empatii” – kiedy uczniowie zbierają informacje o problemie i jego kontekście.
Persona
To symboliczna postać reprezentująca grupę odbiorców projektu.
Jak ją stworzyć?
Wymyślcie fikcyjną osobę (np. „Asia, 13 lat, uczennica małej szkoły podstawowej”), nadajcie jej cechy, potrzeby, zainteresowania. Możecie rysować, wycinać z gazet, wyklejać.
Zastosowanie: pomaga „wejść w buty” odbiorcy projektu i zastanowić się, czego naprawdę potrzebuje.
Metoda 5W2H
Narzędzie do dokładnej analizy problemu – pozwala go zrozumieć i dobrze sformułować.
Na czym polega? To 7 pytań:
- What? – Co jest problemem?
- Why? – Dlaczego to jest problem?
- Who? – Kogo dotyczy?
- Where? – Gdzie się pojawia?
- When? – Kiedy występuje?
- How? – Jak się objawia?
- How much/many? – Jak często/ilu osób dotyczy?
Zastosowanie: na etapie „definiowania problemu”.
Kapelusze de Bono
Pomagają spojrzeć na problem z różnych perspektyw – uczą elastycznego myślenia.
Na czym polega?
Każdy z uczestników zakłada „kapelusz” symbolizujący określony sposób myślenia:
- Biały – fakty i dane,
- Czerwony – emocje, przeczucia,
- Czarny – zagrożenia, ryzyko,
- Żółty – szanse, pozytywy
- Zielony – kreatywność i nowe pomysły,
- Niebieski – porządkowanie i zarządzanie procesem.
Zastosowanie: do porządkowania pomysłów i podejmowania decyzji w zespole.
Burza mózgów
Znana i lubiana technika generowania pomysłów – pod warunkiem, że stosujemy ją z zasadami.
Zasady dobrej burzy mózgów:
- Najpierw pracujemy indywidualnie, potem w grupie.
- Nie oceniamy pomysłów – nawet najbardziej „szalonych”.
- Im więcej, tym lepiej!
- Łączymy, rozwijamy i dopisujemy nowe idee.
Zastosowanie: na etapie „generowania pomysłów”.
Storyboard (scenorys)
To forma komiksu, która pomaga zobaczyć cały projekt jako sekwencję wydarzeń.
Jak zrobić?
Na kartce rysujecie (lub opisujecie) kolejne kroki działań – jak sceny filmu. To może być np. „najpierw spotkanie z lokalną biblioteką”, potem „warsztat dla dzieci”, itd.
Zastosowanie: świetne narzędzie do planowania i testowania, czy projekt „ma ręce i nogi”.
Tablica kanbanbanowa
Pomaga zarządzać zadaniami w grupie – każdy widzi, co trzeba zrobić.
Jak działa? Tworzycie trzy kolumny:
- Do zrobienia
- W trakcie
- Zrobione
Zadania zapisujecie na karteczkach i przesuwacie je między kolumnami w miarę postępu.
Zastosowanie: przez cały czas trwania projektu.
Serce–Ręka–Głowa
Proste i skuteczne narzędzie do ewaluacji projektu.
Jak je wykorzystać?
Poproś uczniów o odpowiedzi na trzy pytania:
- Serce – Jak się czujesz po tym projekcie? Co cię poruszyło?
- Ręka – Czego się nauczyłaś/nauczyłeś robić?
- Głowa – Jaką wiedzę zdobyłaś/zdobyłeś?
Zastosowanie: na zakończenie projektu, do podsumowania i refleksji.