Z artykułu „Jak wykupić prawa autorskie do piosenki” dowiesz się:

·      czym są prawa autorskie do piosenki i komu przysługują

·      ile lat trwają prawa autorskie do piosenki

·      jak i gdzie sprawdzić prawa autorskie

·      czy można kupić prawa autorskie do piosenki i ile kosztują

·      do czego uprawnia nabycie praw

·      czy cover wymaga wykupienia praw autorskich

·      czym grozi naruszenie praw autorskich

Prawa autorskie do piosenki – czym są i komu przysługują?

W przypadku każdego utworu istnieją dwa rodzaje praw autorskich – autorskie prawa majątkowe i autorskie prawa osobiste. Pierwsze z nich umożliwiają zarobkowanie, ponieważ uprawniają do otrzymywania tantiem i innych dochodów, a także pozwalają zawierać umowy licencyjne lub przenoszące prawa majątkowe, drugie chronią więź twórcy z utworem i dają mu kontrolę nad sposobem wykorzystywania utworu.

Prawa autorskie przysługują przede wszystkim autorowi lub współautorom. Nie zawsze jednak tak jest. Autorskie prawa majątkowe mogą być przeniesione na inny podmiot, np. na wytwórnię muzyczną. W przypadku podejmowania współpracy z wytwórnią, zdarza się, że jest to warunek podpisania kontraktu. Innym przypadkiem jest nabycie autorskich praw majątkowych przez pracodawcę, jeśli utwór został stworzony w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy. O ile prawa majątkowe są przenaszalne i można nimi swobodnie rozporządzać, autorskie prawa osobiste są niezbywalne, niedziedziczne oraz nie można się ich zrzec. Co więcej, prawa te nigdy nie wygasają. W związku z tym, niezależnie od upływu czasu, autorskie prawa osobiste zawsze muszą być respektowane. Przysługują one wyłącznie autorowi, a po jego śmierci ich wykonywanie powierzone zostaje innym podmiotom, np. spadkobiercom. Powierzenie nie powoduje natomiast, że prawa te przysługują osobom je wykonującym.

Prawa autorskie piosenek – ile lat trwają?

Autorskie prawa majątkowe wygasają 70 lat po śmierci autora. Sposób liczenia jest jednak nieco inny w przypadku utworów współautorskich oraz słowno-muzycznych, w których autorem tekstu i kompozytorem są inne osoby. W takich sytuacjach, 70 lat liczy się od śmierci ostatniego żyjącego współtwórcy lub autora tekstu bądź kompozytora, zależnie od tego, którego śmierć będzie późniejsza. Jeszcze inaczej jest w przypadku utworów zależnych, takich jak aranżacja. Wówczas autorskie prawa majątkowe do utworu pierwotnego wygasają 70 lat po śmierci autora tego utworu, natomiast autorskie prawa majątkowe do aranżacji wygasają 70 lat po śmierci autora aranżacji.

Autorskie prawa osobiste, jak wskazano wyżej, nigdy nie wygasają. Oznacza to, że niezależnie od wygaśnięcia majątkowych praw autorskich, zawsze należy poszanować m.in. autorstwo utworu i nie przypisywać go innej osobie, ponieważ autor ma m.in. prawo oznaczenia utworu swoim nazwiskiem, pseudonimem lub nieoznaczenia autorstwa.

Więcej na ten temat można przeczytać w artykule Autorskie prawa majątkowe a osobiste – poznaj różnice (link po udostępnieniu)

Jak sprawdzić prawa autorskie piosenki?

Sprawdzenie, komu przysługują prawa autorskie do piosenki nie zawsze jest takie proste. Są jednak pewne zasady działania, które mogą być pomocne. W pierwszej kolejności należy ustalić autorów piosenki, zarówno tekstu, jak i muzyki. Takie informacje są najczęściej dostępne w Internecie, natomiast najlepszym źródłem jest katalog utworów muzycznych ZAiKS-u dostępny pod adresem https://online.zaiks.org.pl/utwory-muzyczne. Po wpisaniu tytułu piosenki oraz twórcy lub wykonawcy, możliwe jest określeniem, kto jest twórcą danego utworu. Takie wyszukiwanie pozwala na jednoznaczną identyfikację uprawnionych z autorskich praw osobistych. Ma to szczególne znaczenie, gdy chodzi o wykorzystanie cudzych utworów w filmie, reklamie czy grze komputerowej. W takich sytuacjach ZAiKS nie udziela bowiem licencji, a zgodę musi wyrazić sam autor lub autorzy piosenki.

Więcej na ten temat pisaliśmy w artykułach Jak legalnie użyć muzyki w filmie https://musicodex.pl/jak-legalnie-uzyc-muzyki-w-filmie-2/, Wykorzystanie muzyki w reklamie – co na to prawo? https://musicodex.pl/wykorzystanie-muzyki-w-reklamie-co-na-to-prawo/, Jak legalnie wykorzystywać muzykę w grach komputerowych oraz podczas turniejów gamingowych? https://musicodex.pl/jak-legalnie-wykorzystywac-muzyke-w-grach-komputerowych-oraz-podczas-turniejow-gamingowych/

Chcąc sprawdzić, komu przysługują prawa autorskie majątkowe do piosenki, sprawa może być nieco bardziej skomplikowana. Z racji tego, że autorskie prawa majątkowe mogły zostać przeniesione na inny podmiot, zidentyfikowanie autora nie musi oznaczać zidentyfikowania uprawnionego z autorskich praw majątkowych. Wyszukiwarka ZAiKS-u wydaje się jednak być najskuteczniejszym sposobem dotarcia do uprawnionych, ponieważ znając autora, można dowiedzieć się bezpośredniego od niego, czy przeniósł on autorskie prawa majątkowe i w ten sposób określić, komu one przysługują. Przeniesienie praw nie zawsze musi wiązać się tylko z trudnościami po stronie osoby, która chce dotrzeć do uprawnionych, ponieważ często łatwiej jest uzyskać zgodę od jednego podmiotu, np. wytwórni muzycznej niż od wszystkich współautorów.

Czy można kupić prawa do piosenki i jak to zrobić?

Nie można kupić autorskich praw osobistych do piosenki, ponieważ są one niezbywalne, natomiast należy pamiętać o majątkowych prawach autorskich, które można uzyskać na dwa sposoby. Po pierwsze, możliwe jest zawarcie umowy przenoszącej autorskie prawa majątkowe. W ten sposób można nabyć wszystkie prawa majątkowe bądź część z nich, np. wyłącznie prawo do pobierania tantiem. Taka umowa musi być zawarta w formie pisemnej, powinna wskazywać, jakiego utworu oraz jakich pól eksploatacji dotyczy przeniesienie. Po drugie, możliwe jest zawarcie umowy licencyjnej, choć licencja nie skutkuje nabyciem praw a jedynie prawem do korzystania z piosenki. Jeśli tylko jeden podmiot ma prawo korzystać z piosenki, mamy do czynienia z licencją wyłączną. W pozostałych przypadkach jest to licencja niewyłączna. Wymogi formalne umowy licencyjnej są podobne do wymogów umowy przenoszącej autorskie prawa majątkowe. Również niezbędna jest forma pisemna, określenie utworu oraz pól eksploatacji. Przeniesienie praw nie jest ograniczone czasowo, natomiast licencja w braku uregulowań umownych udzielana jest na 5 lat, choć możliwe jest udzielenie jej na okres dłuższy niż 5 lat a nawet na czas nieoznaczony.

Więcej na temat umowy licencyjnej można przeczytać w artykule Co powinna zawierać licencja? https://musicodex.pl/co-powinna-zawierac-licencja/

Do czego uprawnia nabycie praw do piosenki?

Nabycie praw autorskich do piosenki powoduje przejście na nabywcę wszelkich bądź niektórych (zależnie od treści umowy przenoszącej autorskie prawa majątkowe) uprawnień, które pierwotnie przysługiwały autorowi, wyłączając autorskie prawa osobiste. Nabywca może więc nabyć przede wszystkim uprawnienie do otrzymywania tantiem oraz innych dochodów generowanych przez piosenkę. Co więcej, może on także zawierać umowy, na podstawie których przeniesie nabyte prawa majątkowe do piosenki na inny podmiot bądź udzieli licencji na korzystanie z niej. Nabycie praw autorskich powoduje bowiem wejście w sytuację prawną właściciela, czyli w tym przypadku autora lub autorów piosenki.

Ile kosztują prawa autorskie do piosenki?

Kwota, jaką należy zapłacić za prawa autorskie do piosenki może być bardzo zróżnicowana. Po pierwsze, zależy to od tego, czy nabywa się prawa autorskie do piosenki (umowa przenosząca autorskie prawa majątkowe) czy jedynie prawo do korzystania z nich (umowa licencyjna). Nabycie praw każdorazowo będzie droższe. Po drugie, licencja wyłączna będzie z pewnością kosztowała więcej niż licencja niewyłączna. Po trzecie, wysokość kwoty może także zależeć od popularności piosenki lub artysty, kwoty włożonej w produkcję i promocję piosenki, a także zysków przez nią wygenerowanych.

Cover piosenki – czy wymaga wykupienia praw autorskich?

Cover piosenki wymaga uzyskania licencji, a w przypadku, gdy mamy do czynienia z utworem zależnym, także zgody autora utworu pierwotnego. Sama licencja najczęściej może być udzielona przez ZAiKS, jeśli twórca powierzył zarząd prawami tej organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, natomiast w przypadku utworu zależnego oraz w razie niepowierzenia praw ZAiKS-owi, należy zwrócić się o zgodę bezpośrednio do autora.

Licencja będzie wystarczająca wówczas, gdy cover jest jedynie wykonaniem piosenki, które nie wprowadza twórczych zmian w warstwie autorskiej, co nie oznacza, że zmiany nie mogą być dokonywane w warstwie wykonawczej (prawa pokrewne). W ramach takiej licencji można więc dokonywać zmian o charakterze technicznym, np. zmiana tempa czy tonacji, a także zmiany wynikające ze zwykłej interpretacji. Jeśli natomiast zmiany są dużo większe, np. znacząca zmiana obsady wykonawczej lub aranżacja jazzowa utworu klasycznego, wówczas można mówićo tym, że twórca stworzył utwór zależny będący zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych oddzielnym przedmiotem prawa autorskiego.

W przypadku utworu zależnego licencja udzielona przez ZAiKS nie będzie wystarczająca a autor utworu pierwotnego musi wyrazić oddzielną zgodę na wykorzystanie utworu. W przeciwnym razie oprócz odpowiedzialności cywilnej, np. odszkodowania czy wycofania utworu z obrotu, można ponieść także konsekwencje karne. Granica między interpretacją, która nie prowadzi lub prowadzi do powstania utworu zależnego nie jest precyzyjna, dlatego w przypadkach granicznych, warto dla pewności zapytać autora utworu pierwotnego o zgodę.

Co ważne, nie zawsze uzyskanie licencji jest konieczne. Niektóre serwisy podpisały bowiem oddzielne umowy, na mocy których ZAiKS pobiera tantiemy od wyświetleń coverów. Najpopularniejszym przykładem jest serwis YouTube. Udostępniając utwory w tym serwisie, nie trzeba zatem zawierać oddzielnej umowy licencyjnej z ZAiKS-em. Inaczej jest jednak, gdy twórca nie powierzył swoich praw ZAiKS-owi w zbiorowe zarządzanie. Wówczas licencję należy nabyć bezpośrednio od autora utworu. Innym przypadkiem, kiedy uzyskanie licencji nie jest konieczne, to sytuacja, w której utwór muzyczny jest w domenie publicznej lub objęty licencją Creative Commons.

Czym grozi naruszenie praw autorskich do piosenki?

Brak nabycia praw autorskich, uzyskania licencji, a w przypadku utworów zależnych także zgody autora może doprowadzić do naruszenia praw autorskich, co może wiązać się z wieloma negatywnymi konsekwencjami. Wśród możliwych kar są m.in. zapłata sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia, przeprosiny, ogłoszenie wyroku w prasie, wydanie uzyskanych korzyści czy wycofanie z obrotu utworu lub płyt, na których taki utwór muzyczny się znajduje.

O tym, co dokładnie grozi za naruszenie praw autorskich oraz jak go uniknąć można przeczytać w artykule Naruszenie praw autorskich – czym grozi, jak go uniknąć? https://musicodex.pl/naruszenie-praw-autorskich-czym-grozi-jak-go-uniknac/

Od kogo wykupić prawa autorskie po śmierci twórcy?

Jako że majątkowe prawa autorskie wygasają dopiero 70 lat po śmierci twórcy, pojawia się pytanie, od kogo można wykupić prawa autorskie po śmierci artysty. Jeśli autorskie prawa majątkowe nie zostały przeniesione, są one dziedziczne i wchodzą w skład spadku. W takiej sytuacji to spadkobiercy mogą udzielać licencji oraz zawierać umowy przenoszące autorskie prawa majątkowe. Jeśli natomiast majątkowe prawa autorskie zostały przeniesione na inny podmiot np. na wytwórnię muzyczną, to właśnie z tym podmiotem należy podpisać kontrakt.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]

Artykuł Jak wykupić prawa autorskie do piosenki? pochodzi z serwisu Przepraszam Nie Wystarczy.

Dowiedz się jak zastrzec i ochronić nazwę zespołu muzycznego?

Komu przysługuje prawo do nazwy zespołu muzycznego?

Prawo do nazwy zespołu muzycznego zazwyczaj przysługuje jego członkom. Uprawnionymi mogą być wszyscy członkowie zespołu, kilku z nich lub jeden, zależnie od wewnętrznych ustaleń. Może się jednak również zdarzyć tak, że prawo do nazwy zespołu przysługuje osobie niebędącej członkiem zespołu, np. menadżerowi czy osobie, która nie występuje w zespole, ale założyła go i samodzielnie dobierała jego skład.

Często w praktyce nie jest jasne, komu przysługuje prawo do nazwy zespołu muzycznego, dlatego warto to uzgodnić już na samym początku współpracy w ramach zespołu lub z menadżerem. Oprócz zastrzeżenia nazwy zespołu, postanowienia dotyczące prawa do nazwy zespołu można zawrzeć w umowie wewnętrznej (pomiędzy członkami zespołu muzycznego) https://musicodex.pl/umowa-pomiedzy-czlonkami-zespolu-muzycznego-czy-kazdy-zespol-jej-potrzebuje/ czy w umowie menadżerskiej https://musicodex.pl/produkt/przygotowanie-umowy-menedzerskiej/.

Kwestia tego, komu przysługuje prawo do nazwy zespołu jest często przyczyną wielu sporów. Powstawały one nawet w takich zespołach jak De Mono, Kombi, Piersi, Papa Dance czy Pectus. Niektóre z tych konfliktów oprócz dużych kosztów prowadzenia procesu, mogły doprowadzić także do negatywnego efektu rynkowego. Jeśli bowiem publiczność widząc nazwę zespołu, nie wie, który skład zespołu przyjdzie, można mówić o wprowadzaniu w błąd. Jak więc skutecznie obronić się przed takimi sporami?

Jak można chronić nazwę zespołu muzycznego?

Najlepszym sposobem na ochronę nazwy zespołu muzycznego jest jej rejestracja jako znaku towarowego. Zastrzeżenie nazwy oprócz zapewnienia najsilniejszej ochrony, rozwiewa wątpliwości co do tego, komu przysługuje nazwa zespołu. O ile treść umów znana jest zazwyczaj tylko jej stronom, zastrzeżenie nazwy jako znaku towarowego daje możliwość zidentyfikowania uprawnionych każdemu zainteresowanemu. Informacje o uprawnionych są jawne i można je z łatwością odszukać, korzystając z wyszukiwarki Urzędu Patentowego RP https://ewyszukiwarka.pue.uprp.gov.pl/search/simple-search (w przypadku znaków zarejestrowanych w Polsce) lub z wyszukiwarki EUIPO https://euipo.europa.eu/eSearch/ (w przypadku znaków zarejestrowanych w Unii Europejskiej). Co więcej, wyszukiwarki zawierają także informacje dotyczące towarów i usług, dla których zarejestrowana jest dana nazwa. Dzięki temu można uniknąć ewentualnych sporów dotyczących bezprawnego wykorzystania cudzej nazwy.

Przykład: Zespół muzyczny „XYZ” prowadzi działalność koncertową i wydawniczą. Przedsiębiorca „AB” chciałby wykorzystać tę samą nazwę do oznaczenia produkowanego przez siebie sprzętu audio, ale nie jest pewny, czy byłoby to zgodne z prawem. Dzięki temu, że zespół „XYZ” zarejestrował nazwę jako znak towarowy, przedsiębiorca „AB” mógł zidentyfikować, dla jakich towarów i usług zastrzeżona jest nazwa „XYZ”. Z informacji dostępnych w wyszukiwarce Urzędu Patentowego RP wynikało, że nazwa ta była także zastrzeżona dla sprzętu audio, dzięki czemu obydwie strony uniknęły konfliktu. Każdorazowo należy jednak pamiętać o tym, żeby wykorzystywana nazwa nie sugerowała powiązania z uprawnionymi do takiego znaku. Przykład ten pokazuje, że zastrzeżenie nazwy zapewnia także bezpieczeństwo obrotu.

Jak jeszcze można chronić nazwę zespołu muzycznego? Drugim sposobem ochrony jest zawarcie umowy lub umów z osobami zaangażowanymi w powstanie lub działalność zespołu. O ile rejestracja znaku towarowego ma szczególne znaczenie w relacjach zewnętrznych (wobec innych osób i podmiotów), umowy są kluczowe dla relacji wewnętrznych (np. pomiędzy samymi członkami zespołu).

Co daje zastrzeżenie nazwy zespołu muzycznego?

Zastrzeżenie nazwy zespołu muzycznego daje wiele korzyści. Po pierwsze umożliwia wyłączne korzystanie z niej, np. poprzez umieszczanie jej na koszulkach i inne czynności z zakresu merchandisingu. Po drugie, wszystkie osoby zaangażowane w działalność zespołu muzycznego (członkowie zespołu, menadżer, sponsorzy) są pewni co do tego, komu przysługuje nazwa zespołu artystycznego (muzycznego) i jakie mają w związku z tym uprawnienia. Po trzecie, rejestrując nazwę zespołu jako znak towarowy, można uniknąć bardzo dużych kosztów związanych z prowadzeniem sporu sądowego. Sprawy dotyczące nazwy zespołu potrafią trwać kilka, a w skrajnych przypadkach kilkanaście lat, co wiąże się z wydatkami sięgającymikilkudziesięciu lub nawet kilkuset (!) tysięcy złotych.

Przykład: Konflikt między Andrzejem Krzywym i Markiem Kościkiewiczem dotyczący prawa do nazwy zespołu De Mono trwał ponad 10 lat. Rozpoczął się w 2008 r., kiedy Marek Kościkiewicz po kilku latach od opuszczenia zespołu zdecydował się występować pod tą samą nazwą. Spór zakończył się w 2021 r., kiedy Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej wniesionej przez pełnomocnika Marka Kościkiewicza. Gdyby zespół De Mono na początku współpracy uzgodnił, komu przysługuje nazwa De Mono, spór ten niemiałby w ogóle miejsca, a muzycy nie musieliby ponosić dużych kosztów wieloletniego prowadzenia sporu. Więcej na ten temat pisaliśmy w artykule Zapadł wyrok w sprawie De Mono – komu przysługuje nazwa zespołu https://musicodex.pl/zapadl-wyrok-w-sprawie-de-mono-komu-przysluguje-nazwa-zespolu/

Po czwarte, zastrzeżone prawo do nazwy zespołu muzycznego umożliwia podejmowanie skutecznych działań przeciwdziałających jej naruszeniom. Rejestrując nazwę, prawo to zostaje potwierdzone urzędowym świadectwem rejestracji. Uzyskanie prawa zapewni m.in. możliwość skutecznego blokowania nieautoryzowanych kont w serwisach muzycznych.

Warto zadbać o rejestrację nazwy możliwie szybko, ponieważ w przeciwnym razie istnieje ryzyko, że inny podmiot zarejestruje identyczną lub podobną nazwę i uniemożliwi w ten sposób dalsze korzystanie z niej. Jest o tyle ważna sprawa, że może dotyczyć każdego zespołu.

Kto może zastrzec nazwę zespołu muzycznego?

Nazwa zespołu może zostać zastrzeżona przez pełnomocnika lub przez samych zainteresowanych. Zdecydowanie rekomendujemy jednak skorzystanie z usług specjalisty, jak np. kancelaria prawna, ponieważ prawidłowe zastrzeżenie nazwy wymaga specjalistycznej wiedzy. Często bywało tak, że samodzielna rejestracja doprowadziła do trudnych do odwrócenia konsekwencji. Błędna rejestracja może doprowadzić nawet do utraty nazwy na rzecz innego zespołu, który zarejestrował ją prawidłowo. W takiej sytuacji oprócz braku oczekiwanej ochrony, można stracić prawo do często używanej przez lata nazwy, a także ponieść koszty związane z rejestracją.

Wybierając pełnomocnika, należy przede wszystkim zwrócić uwagę na doświadczenie i profesjonalizm, ponieważ nie zawsze oferowane w tym zakresie usługi gwarantują ochronę, którą zespoły chciałaby mieć. Z formalnego punktu widzenia, pełnomocnik po udzieleniu przez zainteresowanych pełnomocnictwa może samodzielnie przeprowadzić proces rejestracji.

Jak zastrzec nazwę zespołu muzycznego?

Tak jak zostało wspomniane wyżej, rekomendowanym sposobem zastrzeżenia nazwy zespołu muzycznego jest skorzystanie z usług specjalistów zajmujących się prawem muzyki. Chcąc zarejestrować nazwę, trzeba podjąć szereg decyzji. Należy przede wszystkim określić towary i usługi, dla których zostanie zarejestrowana nazwa oraz to, czy chcemy, aby nazwa była chroniona na terytorium Polski (Urząd Patentowy) czy Unii Europejskiej (EUIPO). Wybór ten determinuje nie tylko zakres terytorialny, ale także wysokość opłaty. Co więcej, rejestrując nazwę zespołu na rzecz kilku osób, dołącza się regulamin korzystania ze znaku, w którym określa się m.in. sposób korzystania ze znaku.

Więcej na ten temat m.in. w artykule Budka Suflera bez Krzysztofa Cugowskiego – co dalej z nazwą zespołu? https://musicodex.pl/budka-suflera-bez-krzysztofa-cugowskiego-co-dalej-z-nazwa-zespolu/

Czy każda nazwa może być nazwą zespołu muzycznego?

Choć nie ma zbyt dużych ograniczeń co do wyboru nazwy zespołu muzycznego, dokonując tego wyboru, należy pamiętać o tym, że nie każda nazwa będzie mogła być zarejestrowana. Aby zarejestrować nazwę jako znak towarowy, musi się ona odróżniać od innych.

Przykład: Nazwa „kapela ludowa” nie wyróżnia zespołu spośród innych zespołów wykonujących muzykę ludową. Wskazanie samego charakteru zespołu lub wykonywanego gatunku muzycznego nie jest wystarczające.

Najistotniejszym ograniczeniem przy wyborze nazwy zespołu jest jej potencjalny konflikt z innymi nazwami, głównie nazwami zespołów muzycznych.

Przykład: W artykule Jak zastrzec nazwę zespołu muzycznego https://musicodex.pl/jak-zastrzec-nazwe-zespolu-muzycznego/ przytaczaliśmy przykład, zgodnie z którym nazwa „Metalic” byłaby zbyt podobna do nazwy „Metallica”. To samo dotyczy nazw, które mimo innej pisowni, fonetycznie są tożsame.

Także tytuł piosenki może być nazwą zespołu, jeśli nie został zarejestrowany jako znak towarowy. Z tego względu zawsze przed wyborem nazwy, należy zweryfikować, czy taki tytuł nie został już zarejestrowany dla tej samej działalności. Jeśli tak, to wykorzystanie takiej nazwy będzie naruszeniem prawa, natomiast jeśli nie, to trzeba także pamiętać o tym, żeby nie prowadzić działalności w sposób sugerujący powiązanie z twórcą utworu.

Przykład: Zespół Penny Lane, którego nazwa nawiązuje do przeboju The Beatles nie sugeruje powiązania z brytyjskim zespołem.

Prawo autorskie co do zasady nie chroni tytułów piosenek. Co więcej, prawo autorskie nie chroni także nazw zespołów czy pseudonimów, choć są wyjątki.

Więcej na ten temat można przeczytać w artykule „Statki na niebie”, „Małomiasteczkowy” czy „Bohemian Rhapsody” jako nazwy zespołów czyli czy można nazwać swój zespół tytułem piosenki? https://musicodex.pl/statki-na-niebie-malomiasteczkowy-czy-bohemian-rhapsody-jako-nazwy-zespolow-czyli-czy-mozna-nazwac-swoj-zespol-tytulem-piosenki/

Czy niezastrzeżona nazwa zespołu jest chroniona prawnie?

Odpowiadając na to pytanie, należy zaznaczyć, że w razie niezarejestrowania nazwy zespołu jako znaku towarowego, nazwa zespołu jest chroniona, ale w bardzo ograniczonym zakresie. Pewna podstawowa ochrona nazwy zespołu muzycznego powstaje bowiem w momencie rozpoczęcia działalności zespołu muzycznego. W takim przypadku przeważnie stosuje się przepisy dotyczące dóbr osobistych czy nieuczciwej konkurencji. Przepisy o dobrach osobistych mogą być wykorzystywane np. w razie sporu członków zespołu (nazwa stanowi dobro osobiste wszystkich członków zespołu), natomiast przepisy o nieuczciwej konkurencji w przypadku wykorzystywania nazwy zespołu przez inny zespół.  Dochodzenie ochrony na tej podstawie nie gwarantuje jednak sukcesu. W razie sporu, trzeba wówczas wykazywać wiele okoliczności, takich jak np. kto posługiwał się nazwą jako pierwszy, czy nazwą oznaczono muzykę zespołu, jaki był zakres terytorialny itp.

Jak uniknąć sporu o nazwę zespołu muzycznego?

Oprócz rejestracji, ochrona nazwy zespołu muzycznego może być także zapewniona w umowie wewnętrznej (pomiędzy członkami zespołu muzycznego) https://musicodex.pl/umowa-pomiedzy-czlonkami-zespolu-muzycznego-czy-kazdy-zespol-jej-potrzebuje/ i/lub menadżerskiej. Choć mają one znaczenie w stosunkach wewnętrznych, prawidłowo skonstruowana umowa również może uchronić przed wieloletnimi sporami sądowymi i bardzo dużymi kosztami prowadzenia procesu. W takiej sytuacji nie ma przegranych, natomiast w przypadku braku rejestracji i braku umowy, wszyscy są poszkodowani.

Warto zawrzeć tę umowę jak najszybciej. Doświadczenie pokazuje, że większość konfliktów pojawia się w momencie osiągnięcia sukcesu. Wtedy jednak jest już zbyt późno na zawieranie umów. Podpisując umowę na samym początku współpracy, można zabezpieczyć interesy wszystkich stron. Im lepiej jest ona skonstruowana, tym mniejsza szansa wystąpienia sporu.

Przykłady sporów o nazwy zespołów muzycznych

1.     Spór o prawo do nazwy zespołu De Mono https://musicodex.pl/zapadl-wyrok-w-sprawie-de-mono-komu-przysluguje-nazwa-zespolu/ między Andrzejem Krzywym i Markiem Kościkiewiczem, zakończony na korzyść tego pierwszego, trwał od 2008 r. a zakończył się dopiero w 2021 r.

2.     Paweł Kukiz przegrał spór o nazwę i logo zespołu Piersi, który powstał po tym, jak basista zespołu – Zbigniew Moździerski zarejestrował słowno-graficzny znak Piersi. Spór nie powstałby, gdyby nazwa Piersi została zarejestrowana jako znak towarowy i muzycy określiliby zasady korzystania z niej poszczególnych uprawnionych.

3.     Sąd Apelacyjny rozstrzygnął w 2018 r. spór o prawo do nazwy zespołu Papa Dance. Założyciel zespołu przegrał i nie może zakazywać korzystania z tej nazwy aktualnemu wówczas składowi. Także w tym przypadku można było uniknąć sporu, gdyby nazwa została zarejestrowana lub zostałaby zawarta odpowiednia umowa.

4.     Prawo do nazwy zespołu podzieliło także członków zespołu Oddział Zamknięty – Krzysztofa Jaraczewskiego i Wojciecha Łuczaja-Pogorzelskiego

5.     Seweryn Krajewski przegrał proces z Jerzym Skrzypczykiem i Bernardem Dornowskim, w którym domagał się, aby występujący wówczas skład nie mógł używać nazwy Czerwone Gitary.

Wszystkich tych sporów można było uniknąć. Niezależnie od wielkości zespołu, wyników finansowych czy popularności, warto zadbać o prawo do nazwy jak najszybciej, a na pewno przed wystąpieniem konfliktu.

Artykuł Jak zastrzec i ochronić nazwę zespołu muzycznego? pochodzi z serwisu Przepraszam Nie Wystarczy.

Organizacja działalności muzyka lub zespołu muzycznego ma duże znaczenie, m.in. z punktu widzenia kwestii ubezpieczeniowych czy podatkowych. Właściwa organizacja działalności pozwala także na lepszą ochronę swoich praw. O czym więc pamiętać organizując działalność muzyczną?

Pakiet umów dla producentów muzycznych obejmuje takie umowy jak:

• umowa współautorska z muzykiem
• umowa z muzykami sesyjnymi
• umowa dotycząca nagrań realizacji dźwięku
• umowa dotycząca miksu i masteringu
• umowa z wykonawcą teledysku (w tym teledyski live)
• umowa poufności z muzykiem

Umowa współautorska z muzykiem

Umowa ta chroni przed konfliktami między współautorami. Określa się w niej przede wszystkim współautorów, sposób oznaczania autorstwa, wkłady oraz sposób zarządu utworem.

Najważniejszą częścią umowy współautorskiej jest określenie wkładów współautorów. W przypadku ich nieuzgodnienia, przyjmuje się, że są równe. Jeśli jednak wkład jednego ze współtwórców był dużo większy niż pozostałych, mogą pojawić się spory. Aby ich uniknąć, warto o to zadbać jak najszybciej, dodając odpowiednie postanowienie w umowie.

Ważne jest także wskazanie współtwórców oraz sposobu oznaczania autorstwa. Pierwsze stanowi dowód współautorstwa, natomiast drugie pozwala wyodrębnić, za co odpowiedzialny jest każdy ze współtwórców. W utworach muzycznych podział wygląda zazwyczaj następująco: tekst – osoba A, muzyka – osoba B. Nieuzgodniony sposób oznaczania autorstwa również może doprowadzić do sporów dotyczących np. tego, w jakiej kolejności powinno się wymieniać współautorów.

Istotne jest również wskazanie sposobu zarządu utworem, czyli kto może wydawać zgodę na wykorzystywanie utworu, np. w reklamie czy filmie. Zarząd może być także powierzony organizacjom zbiorowego zarządzania, takim jak ZAiKS, jednak w zakresie prawa do synchronizacji (wykorzystania muzyki w utworze audiowizualnym) nie może on pośredniczyć.

Umowa z muzykiem sesyjnym

Umowa ta zabezpiecza producenta przed roszczeniami ze strony muzyków sesyjnych, a nawet przed zablokowaniem dystrybucji nagrań muzycznych.

Najważniejsze postanowienia tej umowy to przeniesienie praw do materiału lub udzielenie odpowiedniej licencji, określenie sposobu oznaczania muzyka na egzemplarzach czy wysokość wynagrodzenia. Umowa ta może także przewidywać prawo do akceptacji miksu i masteringu czy wykorzystanie wizerunku muzyka w promocji materiału.

Nie podpisując umowy z muzykami sesyjnymi, producent muzyczny ryzykuje duże straty finansowe. Zablokowanie dystrybucji może doprowadzić do poważnych konsekwencji finansowych. Warto o tym pamiętać także wówczas, gdy strony są przyjaciółmi. Zdarzały się bowiem sytuacje, w których przyjaźń przerodziła się w spór sądowy.

Więcej na ten temat można przeczytać w artykule Umowa z muzykiem sesyjnym https://musicodex.pl/umowa-z-muzykiem-sesyjnym/

Umowa dotycząca nagrań realizacji dźwięku oraz umowa dotycząca miksu i masteringu

Umowy te są umowami o dzieło, których przedmiotem jest realizacja dźwięku, wykonanie miksu lub masteringu. Są one o tyle istotne, że w wyniku tych czynności mogą powstać prawa wykonawcze lub nawet prawa autorskie. Jeśli producent nie nabędzie odpowiednich praw lub nie uzyska licencji, również naraża się na roszczenia, które mogą doprowadzić do zablokowania dystrybucji nagrań.

Najważniejsze postanowienia w tych umowach obejmują termin wykonania dzieła oraz to, jak duży wpływ na rezultat będzie miał zamawiający. Przede wszystkim chodzi w tym przypadku o ewentualne prawo do żądania poprawek lub ich limitu. Tak jak w przypadku umowy współautorskiej, ważne jest także określenie sposobu oznaczania osób wykonujących takie czynności na egzemplarzach utworów. Mogą oni bowiem żądać umieszczenia ich na równi z wykonawcami lub autorami.

Więcej na ten temat można przeczytać w artykule Umowa z wykonawcą miksu i masteringu – o czym warto pamiętać? https://musicodex.pl/umowa-z-wykonawca-miksu-i-masteringu-o-czym-pamietac/

Umowa z wykonawcą teledysku

Dzięki umowie z wykonawcą teledysku, producent muzyczny zabezpiecza się przede wszystkim przed roszczeniami aktorów z tytułu praw wykonawczych. Takie roszczenia, tak jak w przypadku powyższych umów, również mogłyby doprowadzić do zablokowania dystrybucji teledysków, co wiązałoby się ze znacznymi stratami.

Umowa o teledysk powinna przede wszystkim przewidywać, jakie dokładnie czynności zostaną podjęte w ramach realizacji teledysku i kto weźmie w nich udział. Warto także pamiętać o sposobie rozliczenia i ewentualnych karach umownych w przypadku niedotrzymania terminu lub niewykonania teledysku.

Oprócz umów z aktorami lub innymi osobami zaangażowanymi w wykonanie teledysku, należy pamiętać o umowie licencyjnej w przypadku wykorzystania w teledysku innego materiału.

Więcej na ten temat można przeczytać w artykule Umowa o teledysk – co warto wiedzieć i o czym pamiętać? https://musicodex.pl/umowa-o-teledysk-co-warto-wiedziec-i-o-czym-pamietac/

Umowa poufności z muzykiem

Dzięki umowie poufności, producent muzyczny może zabezpieczyć się przed wyciekiem poufnych informacji, takich jak przebieg negocjacji czy treść umów, a także przed udostępnianiem nagrań bez zgody oraz atakiem hackerskim. W takiej umowie jednym z najważniejszych postanowień jest kara umowna, dzięki której możliwe jest zrekompensowanie ewentualnych strat wynikających z ujawnienia informacji. Dodatkowo umowa ta może przewidywać m.in. jak należy zabezpieczać przechowywanie informacji lub kto jest odpowiedzialny za przechowywanie nagrań.

Poufne informacje to nie tylko przebieg negocjacji, ale również typowe zachowania, przebieg współpracy, sposób bycia, strategie marketingowe, daty wydania teledysków czy plany biznesowe.

Więcej na ten temat można przeczytać w artykule Kosztowne sekrety – co łączy Marylina Mansona, Daft Punk, Varius Manx i Kanye Westa? https://musicodex.pl/kosztowne-sekrety-co-laczy-marilyna-mansona-daft-punk-varius-manx-i-kanye-westa/ oraz Czy zwykły NDA sprawdzi się w branży muzycznej? Co zrobiłby Dave Grohl? https://musicodex.pl/czy-zwykly-nda-sprawdzi-sie-w-branzy-muzycznej-co-zrobilby-dave-grohl/

Artykuł Ochrona prawna producenta muzycznego pochodzi z serwisu Przepraszam Nie Wystarczy.

Organizacja działalności muzyka lub zespołu muzycznego ma duże znaczenie, m.in. z punktu widzenia kwestii ubezpieczeniowych czy podatkowych. Właściwa organizacja działalności pozwala także na lepszą ochronę swoich praw. O czym więc pamiętać organizując działalność muzyczną?

Działalność gospodarcza muzyka

Prowadzenie działalności gospodarczej przez muzyka lub zespół muzyczny nie jest obowiązkiem, choć daje wiele korzyści.

• Po pierwsze, możliwe jest odprowadzanie składek na ubezpieczenie społeczne, co pozwala na objęcie artysty oraz jego rodziny ubezpieczeniem zdrowotnym.
• Po drugie, można dzięki temu uniknąć problemów podatkowych. Osoby nieodprowadzające podatków są narażone na kary czy utratę korzyści.
• Po trzecie, z działalnością gospodarczą wiążą się także korzyści finansowe. Podczas pandemii Covid-19 artyści, których działalność była uregulowana otrzymali dotacje oraz subwencje z Polskiego Funduszu Rozwoju. W przypadku braku umów otrzymanie dofinansowania wiązało się z licznymi problemami. Korzyści finansowe obejmują także możliwość rozliczenia podatku VAT oraz podatku dochodowego. Można dzięki temu obniżyć koszty zakupu sprzętu muzycznego, scenicznego czy samochodu lub ograniczyć koszty wynajmu sali prób. Także urzędy pracy udzielają bezzwrotnej dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej.
• Po czwarte, rejestracja działalności muzycznej pozwala na prawidłowe uregulowanie relacji z menadżerem oraz pozostałymi członkami zespołu

Działalność gospodarcza – jak to powinno zostać zorganizowane?

Aby założyć działalność gospodarczą, trzeba być osobą pełnoletnią. W przypadku osób niepełnoletnich wymagane jest współdziałanie przedstawiciela, np. rodzica. Obywatelstwo polskie nie jest wymagane. Dla osób pochodzących z państw Unii Europejskiej kryteria są takie same jak dla obywateli polskich, natomiast dla osób spoza Unii Europejskiej, konieczne jest spełnienie dodatkowych warunków.

Sposób rejestracji działalności gospodarczej zależy od formy działalności. Najpopularniejsze z nich to:

• jednoosobowa działalność gospodarcza
• spółka cywilna
• spółka jawna
• spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Decydując się na którąś z tych form, należy wcześniej rozważyć m.in. wysokość i rodzaj przychodów oraz kosztów, to czy poza działalnością muzyczną będzie prowadzona także inna działalność, a także relacje między osobami zaangażowanymi w działalność. Powyższe formy różnią się sposobem opodatkowania, rejestracji czy niezbędnych formalności.

Prowadzenie działalności muzycznej w formie stowarzyszenia lub fundacji nie jest rekomendowane.

Jak założyć i rozwiązać działalność gospodarczą dla zespołu muzycznego lub muzyka?

W przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej oraz spółki cywilnej, konieczne jest zarejestrowanie ich w CEIDG (Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej), natomiast spółki jawnej i spółki z o.o. w KRS (Krajowym Rejestrze Sądowym). Rejestrując spółkę w KRS, należy uiścić opłatę w wysokości 600 zł. Wpis do CEIDG jest darmowy.

Jednoosobowa działalność gospodarcza powstaje po wypełnieniu formularza CEIDG-1, spółka cywilna musi być zawarta w formie pisemnej (dla celów dowodowych), jawna w formie pisemnej pod rygorem nieważności, natomiast spółka z o.o. w formie aktu notarialnego, choć mogą być one założone także poprzez wypełnienie formularza elektronicznego.

Rozwiązanie jednoosobowej działalności gospodarczej lub spółki cywilnej jest możliwe po złożeniu wniosku do CEIDG o ich wykreślenie.

Spółka cywilna może być rozwiązana wskutek śmierci lub upadłości wspólnika, wypowiedzenia umowy, jednomyślnej uchwały o rozwiązaniu spółki, orzeczenia sądu z ważnych powodów na żądanie wspólnika, a także z powodu nadejścia terminu lub zdarzenia wskazanych w umowie spółki.

Rozwiązanie spółki jawnej może nastąpić z mocy prawa w przypadku śmierci wspólnika (choć spółka nadal trwa pomiędzy pozostałymi wspólnikami, natomiast spadkobiercy wskazują jedną osobę do wykonywania wspólnie przysługujących im praw), w drodze jednomyślnej uchwały o rozwiązaniu, poprzez wypowiedzenie przez wspólnika lub wierzyciela (wierzyciel może zająć prawa dłużnika), a także wskutek prawomocnego orzeczenia sądu dotyczącego rozwiązania spółki lub wyłączenia wspólnika.

Rozwiązanie spółki z o.o. jest natomiast możliwe z przyczyn ustawowych (uchwała o rozwiązaniu, ogłoszenie upadłości) lub przewidzianych w umowie.

Czy założenie działalności gospodarczej wystarczy do prowadzenia działalności muzycznej?

Nie. Oprócz założenia działalności gospodarczej, istotne jest podpisanie umów regulujących wewnętrzne relacje w zespole. Dotyczy to m.in. umowy wewnętrznej między członkami zespołu czy umowy z producentem muzycznym. Umowy, o których zawarcie warto zadbać to m.in.:

• Umowa pomiędzy członkami zespołu muzycznego

Umowa pomiędzy członkami zespołu muzycznego pozwala m.in. uniknąć ewentualnych sporów dotyczących np. roli w zespole, ułatwia wewnętrzne rozliczenia czy załatwienie formalności np. poprzez system pełnomocnictw. Więcej na ten temat można przeczytać w artykułach Umowa pomiędzy członkami zespołu muzycznego – czy każdy zespół jej potrzebuje? https://musicodex.pl/umowa-pomiedzy-czlonkami-zespolu-muzycznego-czy-kazdy-zespol-jej-potrzebuje/, Umowa dla zespołu muzycznego https://musicodex.pl/umowa-dla-zespolu-muzycznego/

• Umowa z producentem muzycznym

Podpisując umowę z producentem muzycznym, należy przede wszystkim pamiętać o uzyskaniu pełnej swobody w rozporządzaniu materiałem. Prawa do nagrania muzycznego obejmują warstwę autorską, wykonawczą i producencką (związaną z producentami fonogramu). Zawarcie dobrej umowy z producentem pozwoli uniknąć sytuacji, w której np. wstrzymana zostanie dystrybucja naszych utworów, ponieważ nie zadbaliśmy o podpisanie odpowiednich umów, np. przenoszących autorskie prawa majątkowe. Dzięki pomocy wyspecjalizowanego prawnika możliwe będzie sformułowanie takich zapisów, które zabezpieczą prawa artystów przed ewentualnymi roszczeniami ze strony producenta.

• Umowa o teledysk

Robiąc teledysk, należy przede wszystkim pamiętać o zawarciu umów i uzyskaniu zgód od wszelkich osób i podmiotów, które w jakikolwiek sposób brały udział w tworzeniu tego teledysku. Mogą być to zarówno autorzy piosenek, wykonawcy oraz producenci, a w przypadku wykorzystania innych materiałów, np. fragmentu filmu, także uprawnieni do tego filmu. Więcej na ten temat można przeczytać w artykule Umowa o teledysk – co warto wiedzieć i o czym pamiętać? https://musicodex.pl/umowa-o-teledysk-co-warto-wiedziec-i-o-czym-pamietac/

• umowa menadżerska

Treść umowy menadżerskiej zależy od tego, jaką rolę w zespole muzycznym ma pełnić manager. Oprócz reprezentowania artystów, może mu bowiem przysługiwać prawo do nazwy zespołu, w szczególności, jeśli zespół realizuje założoną przez niego wizję. Istotnym postanowieniem w umowie menadżerskiej jest także sposób rozliczeń z artystami. Mogą one obejmować jedynie prowizję od zawartych przez managera umów lub także przychody z merchandisingu czy udziału zespołu w reklamach. O takie kwestie warto jednak zadbać w umowie.

Zastrzeżenie nazwy zespołu muzycznego lub pseudonimu artystycznego – czyli czy założenie działalności gospodarczej i podpisanie umów nie wystarczy?

Nie zawsze założenie działalności gospodarczej oraz podpisanie umów pozwalających na swobodne rozporządzanie materiałem jest wystarczające. Warto także zadbać o zastrzeżenie nazwy zespołu muzycznego jako znaku towarowego. Spory dotyczące prawa do nazwy mogą trwać wiele lat i utrudniać w tym czasie prowadzenie działalności muzycznej. Przykłady sporów o nazwę opisane zostały w artykułach Zapadł wyrok w sprawie De Mono – komu przysługuje nazwa zespołu? https://musicodex.pl/zapadl-wyrok-w-sprawie-de-mono-komu-przysluguje-nazwa-zespolu/, Afera Łzy vs Łzy – konflikt związany z podziałem zespołu https://musicodex.pl/afera-lzy-vs-lzy-konflikt-zwiazany-z-podzialem-zespolu/.

Rejestrując nazwę zespołu muzycznego jako znak towarowy, trzeba pamiętać przede wszystkim o wskazaniu uprawnionych do nazwy oraz towarów i usług, które mają być tą nazwą oznaczane. Możliwa jest rejestracja znaku na terytorium Polski lub Unii Europejskiej. W pierwszym przypadku zgłoszenia dokonuje się w Urzędzie Patentowym RP, w drugim w EUIPO. W obydwu przypadkach rekomendowana jest pomoc wyspecjalizowanego prawnika, ponieważ błędne zgłoszenie może doprowadzić do wielu problemów oraz sporów, często zakończonych na sali sądowej.

Więcej na ten temat można przeczytać w artykule Jak zastrzec nazwę zespołu muzycznego? https://musicodex.pl/jak-zastrzec-nazwe-zespolu-muzycznego/

Istnieje także możliwość rejestracji nazwiska lub pseudonimu artystycznego. Jedną z artystek, która zarejestrowała swoje nazwisko jest Miley Cyrus. Więcej na ten temat można przeczytać w artykule Miley Cyrus znakiem towarowym w Unii Europejskiej https://musicodex.pl/miley-cyrus-znakiem-towarowym-w-unii-europejskiej/

Pytania i odpowiedzi dotyczące ochrony prawnej muzyka i zespołu

Co z umowami o dzieło z pozostałymi członkami zespołu w przypadku założenia działalności gospodarczej?

W takiej sytuacji nie trzeba będzie podpisywać za każdym razem umów o dzieło.

Czy stosowanie umowy o dzieło zaczerpniętej z wzorów umów z Internetu lub innych źródeł może powodować odpowiedzialność członków zespołu?

Tak. Wzory umów nie odpowiadają rzeczywistym relacjom w zespole, co może prowadzić do odpowiedzialności karno-skarbowej, a także sporów między członkami zespołu.

Czy zatrudnienie uniemożliwia prowadzenie działalności?

Nie. Zatrudnienie może nawet spowodować obniżenie kosztów prowadzenia działalności gospodarczej.

Czy założenie działalności przez jedną osobę i rozliczenie pozostałych osób w oparciu o umowę o dzieło będzie powodować problemy podatkowe? Czy będzie stanowić problem, jeśli inni członkowie zespołu będą zatrudnieni na umowę o pracę, umowę zlecenie lub będą prowadzić działalność gospodarczą?

Nie, wszystkie te kwestia można uregulować tak, aby nie powodowały nadmiernych ryzyk oraz obciążeń.

Czy w ramach założonej działalności gospodarczej będzie można rozliczać inne dochody oprócz tych powstałych z działalności muzycznej?

Tak.

Więcej na temat prowadzenia i rejestracji muzycznej działalności gospodarczej można przeczytać w artykułach:

– Rejestracja działalności muzycznej – jakie obowiązki? https://musicodex.pl/rejestracja-dzialalnosci-muzycznej-jakie-obowiazki/
– Działalność muzyczna a prowadzenie działalności gospodarczej https://musicodex.pl/dzialalnosc-muzyczna-a-prowadzenie-dzialalnosci-gospodarczej/

Artykuł Ochrona prawna muzyka lub zespołu pochodzi z serwisu Przepraszam Nie Wystarczy.

Wydawca muzyczny – kim jest i czy muzyk potrzebuje wydawcy muzycznego?

Wydawca muzyczny jest przede wszystkim zaangażowany w produkcję nagrań, ich dystrybucję (fizyczną i cyfrową), promocję czy finansowanie teledysków. Często przysługuje mu także prawo zarządzania prawami, np. w zakresie wykorzystania muzyki w filmie, reklamie lub kampanii wyborczej. Więcej na ten temat pisaliśmy w artykułach Muzyka w kampanii wyborczej – o czym warto pamiętać https://musicodex.pl/muzyka-w-kampanii-wyborczej-o-czym-warto-pamietac/, Wykorzystanie muzyki w reklamie – co na to prawo? https://musicodex.pl/wykorzystanie-muzyki-w-reklamie-co-na-to-prawo/, Jak legalnie użyć muzyki w filmie? https://musicodex.pl/jak-legalnie-uzyc-muzyki-w-filmie-2/

Posiadanie wydawcy nie jest jednak obowiązkiem. Odpowiedź na pytanie, czy muzyk potrzebuje wydawcy muzycznego zależy od tego, czy artysta potrafi sam zorganizować wszelkie czynności, którymi zajmuje się wydawca muzyczny, czy potrzebuje pomocy.

W artykule Współpraca z wydawcą – co musisz wiedzieć https://musicodex.pl/wspolpraca-z-wydawca/ opisujemy, jakie są możliwe modele współpracy z wydawcą. Najważniejsze z nich to model dystrybucyjny, w ramach którego wydawca zajmuje się jedynie dystrybucją, model wydawniczy, który polega również na promocji artysty czy kwestiach wizerunkowych, a także model 360°, który obejmuje dodatkowo managment czy współpracę koncertową.

Jak legalnie współpracować z wydawcą muzycznym?

Aby wszelkie działania podejmowane przez wydawcę muzycznego były zgodne z prawem, należy pamiętać o „wyczyszczeniu” praw do materiału https://musicodex.pl/jak-wyczyscic-prawa-do-materialu/. Oznacza to, że należy podpisać pisemne umowy z każdym podmiotem, który brał udział w powstaniu utworów oraz nagrań. Oprócz praw autorskich istnieją bowiem prawa wykonawcze przysługujące każdemu wykonawcy, a także prawa do fonogramu przysługujące producentowi nagrania. Te ostatnie potrafią być bardzo dużo warte, czego przykładem są sprzedane za ponad 300 mln dolarów mastery Taylor Swift, o których pisaliśmy w artykule Albumy Taylor Swift sprzedane za 300 mln dolarów bez jej wiedzy https://musicodex.pl/albumy-taylor-swift-sprzedane-za-300-mln-dolarow-bez-jej-wiedzy/. Oddzielne prawa mogą przysługiwać także m.in. wykonawcy miksu i masteringu.

Więcej na ten temat pisaliśmy w artykułach Prawa autorskie do nagrania – komu przysługują? Czym są prawa autorskie, prawa wykonawcze i prawa producenta fonogramu? https://musicodex.pl/prawa-autorskie-do-nagrania-komu-przysluguja-czym-sa-prawa-autorskie-prawa-wykonawcze-i-prawa-producenta-fonogramu/, Umowa z muzykiem sesyjnym https://musicodex.pl/umowa-z-muzykiem-sesyjnym/, Umowa z wykonawcą miksu i masteringu https://musicodex.pl/umowa-z-wykonawca-miksu-i-masteringu-o-czym-pamietac/

Dopiero podpisanie wszystkich tych umów daje gwarancję, że utwory i nagrania, w których wydawanie będzie zaangażowany wydawca muzyczny, będą „wyczyszczone”, co pozwoli uchronić zarówno wydawcę, jak i artystę przed roszczeniami ze strony innych podmiotów. Te natomiast mogłyby nawet doprowadzić do wstrzymania dystrybucji nagrań. Zabezpieczenie praw do nagrań poprzez podpisanie odpowiednich umów jest więc kluczowe dla prawidłowej współpracy z wydawcą muzycznym.

O czym warto pamiętać podejmując współpracę z wydawcą muzycznym?

Dobra ocena oferty wydawcy muzycznego powinna przede wszystkim uwzględniać, jaki jest jego stosunek dla najważniejszych z naszego punktu widzenia kwestii. Często oczekiwania artystów skupiają się bowiem jedynie na kwestiach promocyjnych lub dystrybucyjnych. Warto w takiej sytuacji zapytać, jakie są dokładnie plany wydawcy muzycznego, np. w zakresie planowanego budżetu czy ilości planowanych teledysków.

Kluczowe przed podjęciem współpracy z wydawcą muzycznym są konsultacje i negocjacje. Pomoc pełnomocnika zajmującego się prawem muzyki może okazać się bardzo ważna, ponieważ chroni przed niekorzystnymi postanowieniami, takimi jak np. związanie się z wydawcą na wiele lat czy utrata praw autorskich. O tym jak istotne są konsultacje pisaliśmy w artykule Umowa wydawnicza – konsultacje https://musicodex.pl/umowa-wydawnicza-konsultacje/. Dzięki konsultacjom łatwiej natomiast negocjować z wydawcą muzycznym to, na czym nam zależy. Negocjując, warto pamiętać o ustaleniu warunków minimalnych oraz o sposobie działania na wypadek niepowodzenia negocjacji. Może on obejmować zmianę modelu współpracy z wydawcą muzycznym, rozpoczęcie współpracy z innym wydawcą muzycznym czy prowadzenie takich działań samodzielnie. Więcej na ten temat można przeczytać w artykule Umowa wydawnicza – negocjacje https://musicodex.pl/umowa-wydawnicza-negocjacje/

Jak sobie radzić w przypadku konfliktu z wydawcą muzycznym?

Młoda wokalistka i kompozytorka podpisała umowę z wydawcą muzycznym bez wcześniejszych konsultacji ani negocjacji, co doprowadziło do zaakceptowania niekorzystnych postawień. Wśród nich był brak informowania o wynikach sprzedaży, a także zobowiązanie artystki do nagrania 5 płyt i konieczność zaakceptowania ich brzmienia przez wydawcę. Co zrobić w takiej sytuacji?

W pierwszej kolejności należy zacząć od analizy umowy zawartej z wydawcą muzycznym. Być może znajdują się w niej postanowienia pozwalające na zakończenie współpracy lub pociągnięcie do odpowiedzialności za naruszenie warunków umowy. Jeśli analiza umowy nie przyniesie pożądanych rezultatów, warto podjąć próbę renegocjacji warunków umowy lub, jeśli żadna ze stron nie chce współpracować, rozwiązania umowy. W przypadku modyfikacji nie zawsze potrzebne jest pisanie umowy od początku, często wystarczy np. doprecyzowanie kwestii wizerunkowych lub zmiana stawek wynagrodzenia.

Jeśli wydawca muzyczny nie chce negocjować ani rozwiązać umowy a jej analiza nie dała podstaw do obrony, istnieje możliwość, że umowa może być w części lub w całości nieważna. Jest to możliwe, np. gdy naruszono zasady współżycia społecznego.

Więcej na ten temat można przeczytać w artykule Problem z wydawcą – na co uważać i jak sobie poradzić? https://musicodex.pl/problem-z-wydawca-na-co-uwazac-i-jak-sobie-poradzic/

Czytaj podobne artykuły:

• Naruszenie dóbr osobistych w publikacji
• Kto ponosi odpowiedzialność za wywiad?
• Krytyka polityka a wolność słowa dziennikarza
• Naruszenie dóbr osobistych w filmie
• Zerwanie umowy kara
• Nazwisko jako marka produktu a naruszenie dóbr osobistych
• Dobra osobiste – 5 przykładów znanych osób poszkodowanych
• Ochrona wizerunku osoby znanej
• Naruszenie dóbr osobistych Liroya
• Naruszenie dóbr osobistych członka zarządu
• Naruszenie PR spółki – jak orzekają sądy?
• Wizerunek spółki – jak orzekają sądy odwoławcze?
• Działanie na szkodę spółki – zarzut stawiany członkom zarządu
• Dobre imię przedsiębiorcy jest bezcenne
• Artur Domosławski ma przeprosić wdowę po Ryszardzie Kapuścińskim
• Jakie odszkodowanie za naruszanie dóbr osobistych
• Naruszenie dóbr osobistych skarga kasacyjna uwzględniona
• Naruszenie dóbr osobistych w telewizji

Artykuł Jak współpracować legalnie z wydawcą muzycznym? pochodzi z serwisu Przepraszam Nie Wystarczy.

Każdy podmiot działający w obrocie posługuje się nazwą przedsiębiorstwa (firmą), produktów lub usług. Częstym przykładem są spory o prawo do nazwy zespołu muzycznego. Więcej o tym przeczytasz w artykule Spór o nazwę zespołu muzycznego

Prawo do nazwy przysługuje wszelkim podmiotom bez konieczności dopełnienia jakichkolwiek formalności. Ochrona bez rejestracji nazwy jest jednak słabsza, a w sytuacji konfliktu może powodować problemy. Wiele problemów prawnych może powodować także użycie czyjegoś nazwiska jako marki produktu czy usługi. Więcej o tym możesz przeczytać w artykule Nazwisko jako marka produktu a naruszenie dóbr osobistych

Określona nazwa produktu czy usługi może zostać zastrzeżona jako znak towarowy. Zarejestrowanie nazwy jako znak towarowy daje bardzo dobrą pozycję na wypadek sporu. Przed rejestracją trzeba podjąć szereg decyzji, które będą mieć wpływ na szanse powodzenia wniosku oraz na to, czy uzyskanie prawa zapewni nam oczekiwaną ochronę.

W przypadku wykorzystania określonej nazwy dla celów komercyjnych, np. w nazwie towaru, promocji towaru czy sklepu czy w kampanii reklamowej mogą wystąpić różne naruszenia prawa do nazwy. Przykładowo naruszeniem będzie podawanie nieprawdziwych informacji o danym produkcie czy usłudze.

Podanie nieprawdziwych informacji o członkach zespołu muzycznego może prowadzić w konsekwencji do naruszenia prawa do nazwy zespołu wszystkich jego członków. W artykule Przykłady naruszenia dobrego imienia możesz przeczytać o sprawie muzyka, który wytoczył proces w związku z podaniem w mediach nieprawdziwych i uwłaczających mu nieprawdziwych informacji (opublikowanie nieprawdziwych informacji jakoby powód był związany z agencją towarzyską – korzystał z jej usług).

W niektórych przypadkach działanie naruszające prawo do nazwy zespołu muzycznego może zostać ocenione jako czyn nieuczciwej konkurencji. Natomiast w przypadku prawa z rejestracji nazwy takie zachowanie będzie ocenione jako naruszenie znaku towarowego.

Artykuł Prawo do nazwy zespołu pochodzi z serwisu Przepraszam Nie Wystarczy.

Przepisy prawa wskazują, że artystycznymi wykonaniami są w szczególności: działania aktorów, recytatorów, dyrygentów, instrumentalistów, wokalistów, tancerzy i mimów oraz innych osób w sposób twórczy przyczyniających się do powstania wykonania.

Z kolei prawo do wizerunku obejmuje wygląd człowieka, zespół cech zewnętrznych charakterystyce dla określonej osoby. Na wizerunek składać się może także specyficzny sposób poruszania, zachowania i gestykulacji (więcej o tym możesz przeczytać w artykule: Prawo do wizerunku, zobacz także: Ochrona wizerunku osoby znanej).

Wizerunek artystyczny aktora czy wykonanie? – przykład

Warto posłużyć się przykładem. Zastanówmy się czy przedstawienie aktora na zdjęciu z koncertu lub fotosie z filmu zostanie uznane za artystyczne wykonanie czy wizerunek?

W powyższej sytuacji znajdzie zastosowanie zasada ochrony prawa do wizerunku. Nie jest bowiem możliwe uznanie artystycznego wykonania w przypadku jednego kadru, klatki filmowej lub zdjęcia. W takiej sytuacji nie można także stwierdzić częściowej ochrony artystycznego wykonania.

Więcej przykładów naruszenia prawa do wizerunku zostało omówionych w artykule: Przykłady naruszenia prawa do wizerunku.

Artykuł Artystyczne wykonanie a wizerunek pochodzi z serwisu Przepraszam Nie Wystarczy.

Wbrew powszechnemu przekonaniu, takie zastrzeżenie nie ma mocy prawnej. Do naruszenia dóbr osobistych może dojść w wyniku prezentacji określonych treści w filmie (więcej o tym przeczytasz w artykule: Naruszone prawo do prywatności w filmie) czy publikacji (więcej o tym przeczytasz w artykule: Naruszone prawo do prywatności w publikacji). W takim przypadku dojdzie do konfliktu praw. Z jednej strony może występować prawo do prywatności czy np. prawo do czci a z drugiej prawo do twórczości.

O tym, czy doszło do naruszenia prawa, będzie decydować przede wszystkim faktyczna możliwość identyfikacji adresata danego materiału. Do naruszenia może dojść także w sposób pośredni, gdy analiza utworu pozwala ustalić osobę poszkodowaną. Więcej o tym przeczytasz w artykule: Tytuł i forma obraźliwe treści.

Analogicznie należy odnieść się do innych zabiegów autora, np. posłużenia się zamazaniem twarzy lub zamieszczenia czarnego paska na oczach adresata.

Do naruszenia dóbr osobistych, w tym prawa do czci lub prawa do prywatności, może dojść nie tylko poprzez rozpowszechnienie określonych faktów, ale także przez ich celowe pominięcie, co w konsekwencji doprowadzi do zniekształcenia przekazu.

Więcej przykładów naruszeń dóbr osobistych znajdziesz w artykułach: Naruszenie dobrego imienia oraz Przykłady naruszenia renomy.

Czytaj powiązane artykuły:

• Odpowiedzialność prawna za linkowanie
• Jak się pozbyć komentarza w internecie
• Odszkodowanie za komentarz
• Jak uzyskać przeprosiny za wypowiedź w Internecie?
• Czy można publikować informacje dostępne publicznie?
• Naruszenie dóbr osobistych w publikacji
• Tytuł i forma obraźliwe treści
• Naruszenie nawet gdy mówi się między wierszami

Artykuł Zastrzeżenie wszelkie podobieństwa są przypadkowe a prawo pochodzi z serwisu Przepraszam Nie Wystarczy.

ETPCZ w swych orzeczeniach na gruncie art. 10 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który wskazuje trzon i granice wolności wypowiedzi wielokrotnie podkreślał, że swoboda wypowiedzi jest jednym z filarów demokratycznego społeczeństwa, podstawą jego rozwoju i warunkiem samorealizacji jednostki. Przy czym swoboda ta nie może obejmować tylko informacji i poglądów odbieranych przychylnie albo postrzeganych jako nieszkodliwe lub obojętne, ale i takie, które obrażają, oburzają lub wprowadzają niepokój w państwie lub w jakiejś grupie społeczeństwa. Takie są bowiem zdaniem Trybunału wymagania pluralizmu, tolerancji i otwartości bez których demokratyczne społeczeństwo nie istnieje m.in. orzeczenie z 7.12.1976 r. w sprawie Handyside przeciwko Wielkiej Brytanii, orzeczenie z d 26.04.1979 r. w sprawie The Sunday Times przeciwko wielkiej Brytanii, orzeczenie z 23.05.199 r. w sprawie Oberschlick przeciwko Austrii, orzeczenie z 20.09.1994 r. w sprawie Otto-Preminger-Institut przeciwko Austrii, orzeczenie z 21.01.1999 r. w sprawie Fressoz i Toire przeciwko Francji.

Granice wolności wypowiedzi – działalność publiczna

Szczególną wagę ETPCZ przywiązuje do zagwarantowania swobody wypowiedzi w sferze działalności publicznej, wypowiedzi odnoszących się do istotnych zagadnień życia społecznego i politycznego, a takimi są niewątpliwie zarzuty stawiane w polskim życiu społecznym i politycznym.

Analiza ETPC prowadzi do wniosku, że swoboda wypowiedzi w sporze publicznym, w tym zwłaszcza sporze politycznym, powinna być w imię zasady wolności debaty publicznej pojmowana szczególnie szeroko. Konsekwencją poglądu jest dalsza teza, również stale obecna w orzecznictwie Trybunału, zgodnie z którą osoby prowadzące działalność publiczną, w szczególności uczestniczące w sporach politycznych, w sposób nieunikniony, a zarazem świadomy i dobrowolny wystawiają się na kontrolę i reakcję ze strony opinii publicznej. Muszą zatem wykazać większy stopień tolerancji nawet wobec szczególnie brutalnych ataków skierowanych przeciwko nim, bowiem wolność debaty politycznej mieści się w samym centrum pojęcia społeczeństwa demokratycznego. Jednocześnie zasady tej nie wyłącza sytuacja, gdy krytyczną ocenę działalności politycznej jednego polityka formułuje inny polityk.

Granice wolności wypowiedzi a prawo do debaty publicznej

Osoba publiczna powinna mieć zatem świadomość, iż jego działalność wystawiona jest na kontrolę i reakcję, w tym reakcję nieprzyjazną i ostrą ze strony swych przeciwników. Tego wymaga w szczególności prawo do otwartej i nieskrępowanej debaty publicznej, stanowiącej jedną z podstawowych wartości państwa demokratycznego. W każdym przypadku zakres przyznanej ochrony prawnej winien być wyznaczony w z uwzględnianiem tych wartości (tak m.in. orzeczenie z 8.07.1986 r. w sprawie Lingens przeciwko Austrii, orzeczenie z 23.05.1991 r. w sprawie Castells przeciwko Hiszpanii, orzeczenie z 28.08.1992 r. w sprawie Schwabe przeciwko Austrii; orzeczenie z 21.01.1991 r. w sprawie Janowski przeciwko Polsce, orzeczenie z 27.02.2001 r. w sprawie Jerusalem przeciwko Austrii, orzeczenie z 29.03.2005 r. w sprawie Ukraińska Grupa Prasowa przeciwko Ukrainie, orzeczenie z 29.03.2005 r. w sprawie Sokołowski przeciwko Polsce.

Granice wolności wypowiedzi – prawdziwe informacje i rzetelne opinie

Jak wyjaśnił SN w wyroku I CSK 528/08 z istoty swej każda wypowiedź oceniająca i każda opinia wyraża subiektywne stanowisko jej autora i nawet jeśli jest ono niezgodne ze stanowiskiem tego, kto ocenia tę wypowiedź nie świadczy o bezprawności jej wyrażenia. Warunkiem zgodności z prawem jest rzetelność oceny w świetle zasad współżycia społecznego. Twierdzenia faktyczne zabarwione ocennie należą do twierdzeń, które w dogmatyce prawa określane są jako twierdzenia wyróżniające oceniająco. Ze względu na zawarty w nich element oceny nie można ich traktować tak samo jak twierdzeń faktycznych.

Wprawdzie w wyroku z dnia 8.07.1986 r. w sprawie Lingens przeciwko Austrii ETPCZ wskazał na konieczność skrupulatnego odróżnienia faktów od opinii, zajmując stanowisko, ze tylko fakty można wykazać, a opinii nie poddają się dowodzeniu wobec czego wymóg dowiedzenia sądów wartościujących był nie możliwy do spełnienia to jednak w późniejszym orzeczeniu wydanym 12.07.2001 w sprawie Fedak przeciwko Słowacji Trybunał wyjaśnił, ze również w wypadku sądów wartościujących można wymagać , by wyrażona opinia posiadała dostateczną podstawę faktyczną, gdyż bez niej dochodzi do nadużycia.

Artykuł Granice wolności wypowiedzi – prawo pochodzi z serwisu Przepraszam Nie Wystarczy.

W praktyce bardzo często zdarza się, iż naruszyciele próbują bronić się wskazując na szczególną formę materiału. Więcej o tym przeczytasz w artykule: Tytuł i forma obraźliwe treści.

Najczęściej powoływany jest pogląd Sądu Apelacyjnego w Warszawie, wyrażony w wyroku z dnia 31 maja 2001 r., że felieton uprawnia do posługiwania się bardziej swobodnym językiem, niż na przykład w publikacjach informacyjnych, a sformułowania krytyczne mogą być bardziej ostre, swobodne i szydercze. Trafnie jednak przyjmuje się, że zastosowanie parodii i satyry nie może stanowić usprawiedliwienia dla wszelkich działań.

Zastosowanie parodii, jak i satyry może prowadzić do naruszenia dóbr osobistych. Dojdzie do tego, gdy przekracza zastosowana forma przekracza ramy gatunku. Jako przykład można wskazać tutaj posługiwanie się przez autora wulgaryzmami czy insynuacjami wskazującymi na zmyślone zdarzenia.

W każdym przypadku badania czy doszło do naruszenia praw przez karykaturę, satyrę czy parodię, należy oddzielić treść wypowiedzi od jej formy oraz zbadać, czy w utworze istnieje tzw. rdzeń wypowiedzi będący stwierdzeniem faktów albo oceną. Istotne jest czy zarzut został skonkretyzowany pozwalając przeciętnemu odbiorcy dostrzec karykaturę, satyrę czy parodię. Natomiast rdzeń wypowiedzi powinien zawierać prawdziwe stwierdzenia lub powinien być uogólniony i nie odnosić się do konkretnych okoliczności. Do naruszenia będzie więc prowadzić rdzeń zawierający informacje nieprawdziwe.

Warto także dodać, że do naruszenia prawa może dojść także wtedy, gdy określona wypowiedź pozornie wydaje się nie prowadzić do naruszenia dóbr osobistych. Więcej o tym można przeczytać w artykule: Naruszenie nawet gdy mówi się między wierszami.

Czytaj podobne artykuły:

• Naruszenie dóbr osobistych w publikacji
• Kto ponosi odpowiedzialność za wywiad?
• Krytyka polityka a wolność słowa dziennikarza
• Naruszenie dóbr osobistych w filmie
• Zerwanie umowy kara
• Nazwisko jako marka produktu a naruszenie dóbr osobistych
• Dobra osobiste – 5 przykładów znanych osób poszkodowanych
• Ochrona wizerunku osoby znanej
• Naruszenie dóbr osobistych Liroya
• Naruszenie dóbr osobistych członka zarządu
• Naruszenie PR spółki – jak orzekają sądy?
• Wizerunek spółki – jak orzekają sądy odwoławcze?
• Działanie na szkodę spółki – zarzut stawiany członkom zarządu
• Dobre imię przedsiębiorcy jest bezcenne
• Artur Domosławski ma przeprosić wdowę po Ryszardzie Kapuścińskim
• Jakie odszkodowanie za naruszanie dóbr osobistych
• Naruszenie dóbr osobistych skarga kasacyjna uwzględniona
• Naruszenie dóbr osobistych w telewizji

Artykuł Naruszenie praw przez karykaturę satyrę i parodię pochodzi z serwisu Przepraszam Nie Wystarczy.